Czym są święta zwyczajowe?

To dni obchodzone z tradycji i obyczaju, bez podstawy w ustawie i bez rangi liturgicznej. W zestawieniu jest 19 najpowszechniejszych w Polsce. Jedynym wyjątkiem jest śmigus-dyngus, który wypada w Poniedziałek Wielkanocny, czyli w dzień ustawowo wolny od pracy.

Czy Dzień Matki w Polsce zawsze wypada 26 maja?

Tak, i to nas wyróżnia. W Polsce data jest stała od 1923 roku, podczas gdy w większości krajów Dzień Matki jest ruchomy - w Stanach Zjednoczonych i w Niemczech wypada w drugą niedzielę maja, a w Wielkiej Brytanii w czwartą niedzielę Wielkiego Postu.

Skąd wzięło się Halloween w Polsce?

Z kultury amerykańskiej, w latach dziewięćdziesiątych, wraz z filmami i handlem. Samo święto ma jednak korzenie celtyckie: Samhain kończył rok gospodarczy, a nazwa Halloween to skrót od All Hallows Eve, czyli wigilii Wszystkich Świętych - tego samego święta, które w Polsce obchodzimy dzień później.

Święta zwyczajowe

Dni obchodzone z tradycji i obyczaju, bez podstawy w ustawie i bez rangi liturgicznej: walentynki, Dzień Matki, andrzejki, mikołajki, Halloween. Część ma w Polsce datę inną niż w resztcie świata, a część jest ruchoma, bo wynika z daty Wielkanocy.

Święta zwyczajowe rok po roku

Co warto wiedzieć

Daty polskich świąt zwyczajowych bywają naszą lokalną osobliwością. Dzień Matki mamy na stałe 26 maja od 1923 roku, gdy w większości krajów jest ruchomy. Dzień Ojca obchodzimy 23 czerwca, a nie w trzecią niedzielę czerwca jak w Stanach Zjednoczonych. Dzień Mężczyzn wypada u nas 10 marca i jest osobnym świętem niż Międzynarodowy Dzień Mężczyzn z 19 listopada.

Pełna lista

Dzień Babci - 21 stycznia
W Polsce obchodzony od lat sześćdziesiątych, spopularyzowany przez prasę kobiecą. Dzień później wypada Dzień Dziadka.
Dzień Dziadka - 22 stycznia
Dołączony do Dnia Babci dopiero po latach - w wielu krajach oba święta obchodzi się jednego dnia.
Tłusty czwartek - data ruchoma
Ostatni czwartek karnawału, 52 dni przed Wielkanocą. Najbardziej obchodzone święto ruchome poza samą Wielkanocą.
Walentynki - 14 lutego
Wspomnienie świętego Walentego, patrona zakochanych. W Polsce szerzej obchodzone od lat dziewięćdziesiątych.
Światowy Dzień Kota - 17 lutego
Ustanowiony we Włoszech w 1990 roku po plebiscycie czytelników czasopisma dla miłośników kotów.
Ostatki - data ruchoma
Wtorek zamykający karnawał, ostatni dzień zabaw przed Wielkim Postem.
Dzień Kobiet - 8 marca
W PRL obchodzony oficjalnie, z goździkiem i rajstopami. Po 1989 roku przez chwilę zapomniany, dziś wrócił w nowej formie.
Dzień Mężczyzn - 10 marca
W Polsce obchodzony 10 marca, choć Międzynarodowy Dzień Mężczyzn wypada 19 listopada - to dwa różne święta.
Prima aprilis - 1 kwietnia
Zwyczaj żartów pierwszego kwietnia znany w Europie od XVI wieku. W Polsce poświadczony w źródłach od XVIII wieku.
Śmigus-dyngus - data ruchoma
Poniedziałek Wielkanocny, jedyne święto zwyczajowe będące zarazem dniem ustawowo wolnym od pracy. Dawniej śmigus i dyngus były dwoma osobnymi zwyczajami.
Dzień Matki - 26 maja
W Polsce data jest stała od 1923 roku. W większości krajów Dzień Matki jest ruchomy i wypada w maju albo marcu.
Dzień Dziecka - 1 czerwca
Międzynarodowy Dzień Dziecka ustanowiony w 1949 roku. W Polsce obchodzony nieprzerwanie od 1952 roku.
Dzień Ojca - 23 czerwca
W Polsce obchodzony od 1965 roku, zawsze 23 czerwca. W Stanach Zjednoczonych wypada w trzecią niedzielę czerwca.
Dzień Chłopaka - 30 września
Święto bez oficjalnej genezy, spopularyzowane w szkołach jako odpowiednik Dnia Kobiet.
Dzień Edukacji Narodowej - 14 października
Potocznie Dzień Nauczyciela. Rocznica utworzenia Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku. W szkołach dzień wolny od zajęć dydaktycznych.
Halloween - 31 października
Wigilia Wszystkich Świętych o korzeniach celtyckich, w Polsce obecna od lat dziewięćdziesiątych i wciąż budząca spory.
Andrzejki - 30 listopada
Wieczór wróżb w wigilię świętego Andrzeja. Dawniej wróżby andrzejkowe były zajęciem wyłącznie dla panien, a katarzynki dla kawalerów.
Mikołajki - 6 grudnia
Wspomnienie świętego Mikołaja, biskupa Miry. Zwyczaj drobnych prezentów dla dzieci jest w Polsce starszy niż prezenty pod choinką.
Sylwester - 31 grudnia
Ostatni dzień roku, wspomnienie papieża Sylwestra I. Zabawy sylwestrowe upowszechniły się w Polsce w XIX wieku.

Najczęstsze pytania

Czym są święta zwyczajowe?: To dni obchodzone z tradycji i obyczaju, bez podstawy w ustawie i bez rangi liturgicznej. W zestawieniu jest 19 najpowszechniejszych w Polsce. Jedynym wyjątkiem jest śmigus-dyngus, który wypada w Poniedziałek Wielkanocny, czyli w dzień ustawowo wolny od pracy.
Czy Dzień Matki w Polsce zawsze wypada 26 maja?: Tak, i to nas wyróżnia. W Polsce data jest stała od 1923 roku, podczas gdy w większości krajów Dzień Matki jest ruchomy - w Stanach Zjednoczonych i w Niemczech wypada w drugą niedzielę maja, a w Wielkiej Brytanii w czwartą niedzielę Wielkiego Postu.
Skąd wzięło się Halloween w Polsce?: Z kultury amerykańskiej, w latach dziewięćdziesiątych, wraz z filmami i handlem. Samo święto ma jednak korzenie celtyckie: Samhain kończył rok gospodarczy, a nazwa Halloween to skrót od All Hallows Eve, czyli wigilii Wszystkich Świętych - tego samego święta, które w Polsce obchodzimy dzień później.