Ciąża tydzień po tygodniu
Czterdzieści tygodni, z których każdy ma własną stronę: co dzieje się z dzieckiem, jakie wymiary i masę podają tabele biometrii, co może odczuwać kobieta w ciąży i które badanie wypada w tym tygodniu według rozporządzenia o standardzie organizacyjnym opieki okołoporodowej.
Ten opis dotyczy przebiegu typowego i nie jest poradą medyczną. Rozrzut między ciążami jest duży, a o stanie konkretnej ciąży rozstrzyga badanie lekarskie, nie tabela.
Trymestry
- Pierwszy trymestr1-13 tydzieńZakładane są wszystkie narządy. To okres największej wrażliwości na czynniki zewnętrzne i najczęstszych dolegliwości.
- Drugi trymestr14-27 tydzieńZwykle najlepiej znoszony. Dolegliwości ustępują, pojawiają się odczuwalne ruchy, wypada badanie anatomiczne połowy ciąży.
- Trzeci trymestr28-40 tydzieńDziecko przybiera głównie na wadze i dojrzewają płuca. Wizyty kontrolne stają się coraz częstsze.
Wszystkie tygodnie
Pierwszy trymestr
Drugi trymestr
Dlaczego tygodnie, a nie miesiące
Położnictwo liczy ciążę w tygodniach od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Powód jest praktyczny: datę miesiączki kobieta zwykle zna, a datę zapłodnienia prawie nigdy. Skutek uboczny tej rachuby jest taki, że w pierwszym i drugim tygodniu ciąży nie ma jeszcze zarodka, a wiek zarodkowy jest o około dwa tygodnie mniejszy od tygodnia ciąży. Miesiące ciąży to już podział czysto umowny - miesiąc ciąży liczy równe cztery lub pięć tygodni, a miesiąc kalendarzowy od 28 do 31 dni, więc żadne dwa serwisy nie przypisują tygodni do miesięcy identycznie. Na każdej stronie tygodnia podajemy miesiąc, ale zawsze razem z tygodniem, bo to tydzień jest jednostką, którą posługuje się lekarz.
Skąd pochodzą liczby
Wymiary i masa to przybliżone wartości średnie z powszechnie publikowanych tabel biometrii płodu. Do 20 tygodnia podaje się długość siedzeniową, od czubka głowy do pośladków, bo nogi są podkurczone i nie da się ich zmierzyć wiarygodnie; od 21 tygodnia długość całkowitą, do pięt. Dlatego w tabeli między 20 a 21 tygodniem długość rośnie o dziesięć centymetrów - to zmiana miarki, nie skok wzrostu. Terminy badań odpowiadają widełkom z rozporządzenia Ministra Zdrowia o standardzie organizacyjnym opieki okołoporodowej, a nie zaleceniu dla konkretnej pacjentki.
Najczęstsze pytania
- Od kiedy liczy się tygodnie ciąży?
- Od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, a nie od zapłodnienia. Dlatego w pierwszym i drugim tygodniu ciąży nie ma jeszcze zarodka, a wiek zarodkowy jest o około dwa tygodnie mniejszy niż tydzień ciąży. Tak liczy położnictwo, bo data miesiączki jest znana, a data zapłodnienia zwykle nie.
- Ile trwa ciąża w tygodniach?
- Przewidywany termin porodu wypada po 40 tygodniach, czyli 280 dniach od ostatniej miesiączki. Poród między ukończonym 37 a 42 tygodniem jest porodem w terminie; przed 37 tygodniem mówi się o porodzie przedwczesnym, po 42 o ciąży przenoszonej.
- Dlaczego długość dziecka rośnie skokowo w 21 tygodniu?
- Bo zmienia się sposób pomiaru. Do 20 tygodnia podaje się długość siedzeniową, od czubka głowy do pośladków, bo nogi są podkurczone i nie da się ich zmierzyć wiarygodnie. Od 21 tygodnia podaje się długość całkowitą, do pięt. Dziecko nie urosło w tydzień o dziesięć centymetrów - zmieniła się miarka.
- Czy wymiary z tabeli oznaczają, że coś jest nie tak?
- Nie. To wartości średnie, a połowa zdrowych dzieci jest z definicji poniżej średniej. Rozrzut masy w tym samym tygodniu bywa kilkusetgramowy i zależy też od wzrostu rodziców. Oceny dokonuje lekarz na podstawie biometrii na USG odniesionej do siatek centylowych, nie na podstawie jednej liczby z tabeli.
- Czy ten kalendarz zastępuje wizytę u lekarza?
- Nie i nie ma takiego zamiaru. Opisujemy przebieg typowy oraz harmonogram badań wynikający z rozporządzenia o standardzie opieki okołoporodowej. Nie stawiamy rozpoznań, nie interpretujemy objawów i nie zalecamy leczenia. Przy niepokojących objawach - krwawieniu, odpływaniu płynu, silnym bólu, braku ruchów dziecka - należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić do szpitala.