Kalendarz prawosławny
Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny liczy święta o stałej dacie według kalendarza juliańskiego, który jest dziś opóźniony wobec gregoriańskiego o 13 dni. Dlatego Boże Narodzenie wypada 7 stycznia, a Chrzest Pański 19 stycznia. Święta ruchome liczone są od Paschy, a ta ma własną paschalię, inną niż zachodnia.
Kalendarz rok po roku
- Kalendarz prawosławny 2025Pascha 20 kwietnia, 18 świąt i cztery posty.
- Kalendarz prawosławny 2026Pascha 12 kwietnia, 18 świąt i cztery posty.
- Kalendarz prawosławny 2027Pascha 2 maja, 18 świąt i cztery posty.
- Kalendarz prawosławny 2028Pascha 16 kwietnia, 18 świąt i cztery posty.
- Kalendarz prawosławny 2029Pascha 8 kwietnia, 18 świąt i cztery posty.
Dwunaście wielkich świąt
Rok liturgiczny w prawosławiu zaczyna się 1 września kalendarza juliańskiego, czyli 14 września gregoriańskiego, i jest zbudowany wokół dwunastu wielkich świąt. Pascha do nich nie należy, ale nie z powodu mniejszej wagi - stoi ponad nimi jako święto świąt. Dziewięć z dwunastu ma stałą datę juliańską, trzy liczone są od Paschy.
Cztery posty wielodniowe dzielą rok na okresy: Wielki Post przed Paschą, post apostolski po Pięćdziesiątnicy, dwutygodniowy post przed Zaśnięciem Bogurodzicy i czterdziestodniowy post Filipowy przed Bożym Narodzeniem. Ten ostatni jako jedyny przechodzi przez sylwestra.
Pojedyncze święta
Najczęstsze pytania
- Dlaczego prawosławne Boże Narodzenie wypada 7 stycznia?
- Bo Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny liczy święta o stałej dacie według kalendarza juliańskiego. W nim Boże Narodzenie stoi pod 25 grudnia, ale kalendarz juliański jest dziś opóźniony wobec gregoriańskiego o 13 dni, co daje 7 stycznia. Różnica rośnie o dobę w każdym roku wiekowym niepodzielnym przez 400, więc od 2100 roku będzie to 8 stycznia.
- Czy wszystkie parafie prawosławne w Polsce mają ten sam kalendarz?
- Nie. Kalendarzem obowiązującym w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym jest juliański, ale część parafii posługuje się kalendarzem gregoriańskim dla święt o stałej dacie. Pascha i święta od niej liczone pozostają wtedy nadal według paschalii juliańskiej, więc w jednej parafii mogą działać dwa porządki naraz. Przed wizytą w konkretnej cerkwi warto sprawdzić jej własny harmonogram.
- Ile jest wielkich świąt w prawosławiu?
- Dwanaście, dlatego nazywa się je dwunastu wielkimi świętami. Pascha do nich nie należy, ale nie dlatego, że jest mniej ważna - stoi ponad nimi jako święto świąt. Poza tym dwunastoma jest jeszcze kilka świąt uroczystych, na przykład Narodzenie świętego Jana Chrzciciela czy Opieki Matki Bożej.