Przejdź do treści

Kalendarz prawosławny

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny liczy święta o stałej dacie według kalendarza juliańskiego, który jest dziś opóźniony wobec gregoriańskiego o 13 dni. Dlatego Boże Narodzenie wypada 7 stycznia, a Chrzest Pański 19 stycznia. Święta ruchome liczone są od Paschy, a ta ma własną paschalię, inną niż zachodnia.

Kalendarz rok po roku

Dwunaście wielkich świąt

Rok liturgiczny w prawosławiu zaczyna się 1 września kalendarza juliańskiego, czyli 14 września gregoriańskiego, i jest zbudowany wokół dwunastu wielkich świąt. Pascha do nich nie należy, ale nie z powodu mniejszej wagi - stoi ponad nimi jako święto świąt. Dziewięć z dwunastu ma stałą datę juliańską, trzy liczone są od Paschy.

Cztery posty wielodniowe dzielą rok na okresy: Wielki Post przed Paschą, post apostolski po Pięćdziesiątnicy, dwutygodniowy post przed Zaśnięciem Bogurodzicy i czterdziestodniowy post Filipowy przed Bożym Narodzeniem. Ten ostatni jako jedyny przechodzi przez sylwestra.

Pojedyncze święta

Najczęstsze pytania

Dlaczego prawosławne Boże Narodzenie wypada 7 stycznia?
Bo Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny liczy święta o stałej dacie według kalendarza juliańskiego. W nim Boże Narodzenie stoi pod 25 grudnia, ale kalendarz juliański jest dziś opóźniony wobec gregoriańskiego o 13 dni, co daje 7 stycznia. Różnica rośnie o dobę w każdym roku wiekowym niepodzielnym przez 400, więc od 2100 roku będzie to 8 stycznia.
Czy wszystkie parafie prawosławne w Polsce mają ten sam kalendarz?
Nie. Kalendarzem obowiązującym w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym jest juliański, ale część parafii posługuje się kalendarzem gregoriańskim dla święt o stałej dacie. Pascha i święta od niej liczone pozostają wtedy nadal według paschalii juliańskiej, więc w jednej parafii mogą działać dwa porządki naraz. Przed wizytą w konkretnej cerkwi warto sprawdzić jej własny harmonogram.
Ile jest wielkich świąt w prawosławiu?
Dwanaście, dlatego nazywa się je dwunastu wielkimi świętami. Pascha do nich nie należy, ale nie dlatego, że jest mniej ważna - stoi ponad nimi jako święto świąt. Poza tym dwunastoma jest jeszcze kilka świąt uroczystych, na przykład Narodzenie świętego Jana Chrzciciela czy Opieki Matki Bożej.