Rok przestępny
Rok przestępny ma 366 dni, bo luty dostaje w nim dodatkowy dzień - 29 lutego. Rok 2026 nie jest przestępny i ma 365 dni. Najbliższy rok przestępny to 2028.
Reguła w trzech krokach
Rok jest przestępny, gdy dzieli się przez 4. Nie jest jednak przestępny, gdy dzieli się przez 100 - chyba że dzieli się także przez 400, i wtedy znów jest. Ta trzystopniowa reguła to cała reforma gregoriańska z 1582 roku, która zastąpiła prostszą regułę juliańską dodającą dzień co cztery lata bez wyjątków.
Powód jest astronomiczny. Rok zwrotnikowy, czyli czas między dwiema równonocami wiosennymi, trwa około 365 dni 5 godzin i 49 minut. Reguła juliańska zakładała 365 dni i 6 godzin, czyli mniej więcej jedenaście minut za dużo. W skali stulecia daje to trzy czwarte doby, a przez tysiąc pięćset lat kalendarz uciekł od pór roku o dziesięć dni - dokładnie tyle, ile trzeba było jednorazowo skasować przy reformie.
Lata wiekowe: 1900 nie, 2000 tak
| Rok | Podzielny przez 400 | Przestępny |
|---|---|---|
| 1700 | nie | 365 dni |
| 1800 | nie | 365 dni |
| 1900 | nie | 365 dni |
| 2000 | tak | 366 dni |
| 2100 | nie | 365 dni |
| 2200 | nie | 365 dni |
| 2300 | nie | 365 dni |
| 2400 | tak | 366 dni |
To najczęstsze źródło błędów w programach liczących daty: uproszczona reguła „podzielny przez 4" daje poprawny wynik dla wszystkich lat od 1901 do 2099, więc błąd ujawnia się dopiero w 2100 roku i przez sto lat nie daje o sobie znać.
Najbliższe lata przestępne
Dodatkowy dzień ma jeden praktyczny skutek poza samą datą: przesuwa dzień tygodnia dla wszystkich dat po 29 lutego. Dlatego w roku po przestępnym ta sama data wypada dwa dni tygodnia dalej, a nie jeden.
Najczęstsze pytania
- Czy 2026 rok jest przestępny?
- Nie, 2026 rok ma 365 dni, a luty 28. Najbliższy rok przestępny to 2028.
- Dlaczego rok 1900 nie był przestępny, a 2000 był?
- Bo reguła gregoriańska ma trzy stopnie: rok podzielny przez 4 jest przestępny, ale rok podzielny przez 100 już nie, chyba że dzieli się też przez 400. Rok 1900 dzieli się przez 100 i nie przez 400, więc miał 365 dni. Rok 2000 dzieli się przez 400, więc miał 366.
- Po co w ogóle są lata przestępne?
- Rok zwrotnikowy, czyli czas między dwiema równonocami wiosennymi, trwa około 365 dni i 5 godzin 49 minut. Bez dodatkowego dnia kalendarz uciekałby od pór roku o prawie sześć godzin rocznie, czyli o dobę na cztery lata i o miesiąc na sto dwadzieścia lat.
- Kiedy obchodzą urodziny osoby urodzone 29 lutego?
- Polskie prawo nie rozstrzyga tego wprost dla urodzin, ale przy liczeniu terminów Kodeks cywilny każe przyjąć ostatni dzień miesiąca, gdy odpowiedniego dnia nie ma. W praktyce oznacza to 28 lutego, a zwyczajowo część osób świętuje 1 marca. Pełnoletność liczy się analogicznie.