Hıdırellez
Data obchodów: 6 maja, zawsze ta sama, niezależnie od dnia tygodnia. Ludowe święto nadejścia wiosny obchodzone w Turcji, na Bałkanach i Kaukazie w dniu, w którym według tradycji spotkali się na ziemi prorocy Chidr i Eliasz. Zaczyna się wieczorem 5 maja, a w 2017 roku zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO jako tradycja Turcji i Macedonii Północnej.
Hıdırellez za 187 dni: 6 maja 2027, czwartek
Hıdırellez - skąd wziął się ten dzień?
Nazwa powstała z połączenia imion proroków Chidra, po turecku Hızır, i Eliasza, czyli İlyasa. Według tradycji właśnie tego dnia spotkali się oni na ziemi, a Hızır przynosi wiosnę i odradzające się życie. Data odpowiada 23 kwietnia w kalendarzu juliańskim, czyli dniu świętego Jerzego, z którym Hızır bywa utożsamiany. W 2017 roku UNESCO wpisało święto na listę niematerialnego dziedzictwa.
Hıdırellez - jak wyglądają obchody?
Obchody zaczynają się wieczorem 5 maja. Ludzie wychodzą na łono natury, jedzą potrawy z jagnięciny i skaczą co najmniej trzy razy przez ognisko, co ma odpędzić choroby na cały rok. Kąpiel w wodzie przyniesionej z natury ma zapewnić zdrowie. Święto żyje w Turcji, na Krymie, w Gagauzji, na Bałkanach i Kaukazie. W Polsce nie jest obchodzone.
Hıdırellez - ciekawostka
Święto ma wiele nazw. W różnych regionach Turcji mówi się Hıdrellez, Hızır-İlyas, Ederlez albo Tepreş, Romowie z Edirne i Kırklareli nazywają je Kakava, a w Azerbejdżanie to Xızır Nəbi bayramı. W tradycji ludowej Hızır bywa utożsamiany także ze świętym Jerzym i świętym Teodorem.
Hıdırellez - w jaki dzień tygodnia wypada?
Data jest stała: 6 maja. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 6 maja.
Inne święta wypadające 6 maja
Międzynarodowy Dzień bez Diety
Wymyślony w 1992 roku przez Brytyjkę Mary Evans Young, po jej własnych doświadczeniach z anoreksją. Dzień sprzeciwu wobec kultu chudości.
Święto Gwardii Szwajcarskiej
Rocznica 6 maja 1527 roku, gdy podczas złupienia Rzymu 147 gwardzistów zginęło, osłaniając ucieczkę papieża Klemensa VII. Tego dnia nowi rekruci składają przysięgę w Watykanie.
Dzień Świętego Jerzego i Armii Bułgarskiej
Gergyowden, bułgarskie święto świętego Jerzego według kalendarza juliańskiego, połączone z Dniem Armii i defiladą wojskową. Święty jest też patronem pasterzy i rolników, więc na wsi przygotowuje się pieczonego baranka.
Narodowy Dzień Azulejo w Portugalii
Portugalskie święto azulejos, malowanych płytek ceramicznych zdobiących fasady i wnętrza w całym kraju. Ustanowione jednogłośnie przez parlament Portugalii w 2017 roku na wniosek projektu SOS Azulejo, prowadzonego przez muzeum Policji Sądowej.
Najczęstsze pytania
- Hıdırellez - kiedy wypada ten dzień?
- Data jest stała: 6 maja, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. Data jest ta sama we wszystkich krajach członkowskich UNESCO.
- Czy Hıdırellez to dzień wolny od pracy?
- Nie. Hıdırellez to międzynarodowy dzień obchodów, a rezolucje ONZ i UNESCO nie tworzą dni wolnych w prawie krajowym. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. 6 maja pracujemy normalnie, chyba że data wypadnie w sobotę lub niedzielę.
- Hıdırellez - kto ustanowił ten dzień?
- Ten dzień ustanowiło UNESCO, agenda ONZ odpowiadająca za oświatę, naukę i kulturę. Decyzje zapadają na Konferencji Generalnej, która zbiera się co dwa lata, a część dni jest później potwierdzana rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Obchody organizują zwykle komitety narodowe UNESCO, w Polsce przy udziale szkół, bibliotek i instytucji kultury.