Gregorianki

Gregorianki - skąd wziął się ten dzień?

Gregorianki obchodzono 12 marca, we wspomnienie papieża Grzegorza Wielkiego, patrona szkół. Według badań Ryszarda Gansińca zwyczaj narodził się w XV wieku w Alzacji jako dzień, w którym jednocześnie żegnano uczniów kończących naukę i witano pierwszoklasistów. Do Polski dotarł w XVI wieku i przetrwał do drugiej połowy XIX wieku. Podobne obyczaje znano w Czechach, na Słowacji i w Słowenii.

Gregorianki - jak wyglądają obchody?

Obchody zaczynało uroczyste nabożeństwo szkolne. Potem uczniowie szli w przebraniach w pochodzie, kwestując na przyszłoroczne święto, a na końcu zasiadano do uczty z występami. Stałym punktem był biskup żakowski, który wygłaszał komiczne, zwykle rymowane kazanie. Zwyczaj zanikł, a po reformie kalendarza z 1969 roku Kościół wspomina św. Grzegorza 3 września.

Gregorianki - ciekawostka

Zachował się opis gregorianek z 1889 roku z Żołyni koło Rzeszowa, zorganizowanych przez miejscowego nauczyciela. Biskup żakowski zaczął ucztę oracją: „Szanowne państwo! Powiadumu wum racyjo, mam na brzuchu wielko turbacyjo, powiedziałbym jeszcze, ale mi się jeść chce!”. Po święcie zostało dawne powiedzenie: ubrać się jak na jakie gregorianki.

Gregorianki - w jaki dzień tygodnia wypada?

Data jest stała: 12 marca. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 12 marca.

Inne święta wypadające 12 marca

• Światowy Dzień Walki z Cenzurą w Internecie

  Obchodzony od 2008 roku z inicjatywy Reporterów bez Granic i Amnesty International. Tego dnia publikowana jest lista państw najmocniej cenzurujących sieć.

• Dzień Matematyki

  W Polsce zainicjowany 12 marca 2014 roku przez Stowarzyszenie Doskonalenia i Rozwoju 4improve. Pierwsze obchody objęły sto szkół w całym kraju.

• Święto Narodowe Mauritiusa

  Mauritius świętuje 12 marca podwójną rocznicę: niepodległości od Wielkiej Brytanii w 1968 roku i ogłoszenia republiki w 1992 roku.

• Dzień Sadzenia Drzew w Chinach

  W 1979 roku Stały Komitet OZPL ustanowił 12 marca, rocznicę śmierci Sun Jat-sena, Dniem Sadzenia Drzew. Rezolucja z 1981 roku zaleca, by każdy zdolny obywatel w wieku 11-60 lat sadził rocznie od trzech do pięciu drzew.

Najczęstsze pytania

Gregorianki - kiedy wypada ten dzień?

Data jest stała: 12 marca, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. To dzień obchodzony w Polsce, więc w kalendarzach zagranicznych go nie znajdziesz.

Czy Gregorianki to dzień wolny od pracy?

Nie. Obchody wypadają 12 marca, ale polskie prawo rozróżnia święto państwowe i dzień pamięci od dnia wolnego od pracy. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. Ustanowienie dnia pamięci czy święta zawodowego samo w sobie nie zwalnia z pracy.

Gregorianki - kto ustanowił ten dzień?

Ten dzień ma polskie umocowanie: dni pamięci i święta zawodowe ustanawia u nas Sejm w drodze ustawy albo uchwały, część zapisana jest w ustawach branżowych, a część utrwaliła się zwyczajowo. To dlatego polskie kalendarze bywają w tym miejscu bogatsze od zagranicznych, a takiej daty nie znajdziesz w kalendarzach innych krajów.