Dzień Wolności Informacji

Dzień Wolności Informacji - skąd wziął się ten dzień?

Data to urodziny Jamesa Madisona, czwartego prezydenta USA, współautora konstytucji i Karty Praw, uważanego za rzecznika jawności władzy. Amerykańskie Stowarzyszenie Bibliotek od 1986 roku wręcza tego dnia Nagrodę Jamesa Madisona. W 1988 roku, na podstawie wspólnej rezolucji Kongresu, Ronald Reagan ogłosił 16 marca Dniem Wolności Informacji. Na tę datę przypada też organizowany od 2005 roku Tydzień Jawności.

Dzień Wolności Informacji - jak wyglądają obchody?

W USA biblioteki, redakcje i organizacje strażnicze organizują debaty o dostępie do dokumentów, a Stowarzyszenie Bibliotek nagradza osoby zasłużone dla jawności. W Polsce dnia się nie obchodzi, ale prawo do informacji publicznej zapewnia ustawa z 6 września 2001 roku. Wniosek można złożyć bez podawania powodu, a urząd ma na odpowiedź co do zasady 14 dni.

Dzień Wolności Informacji - ciekawostka

Najczęściej cytowane zdanie Madisona na ten temat pochodzi z listu do Williama Barry'ego z 4 sierpnia 1822 roku: rząd ludowy bez informacji dostępnej dla ludu albo środków jej zdobycia jest tylko prologiem do farsy lub tragedii, a być może do obu. List dotyczył zresztą nie jawności urzędów, lecz finansowania szkół w Kentucky.

Dzień Wolności Informacji - w jaki dzień tygodnia wypada?

Data jest stała: 16 marca. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 16 marca.

Inne święta wypadające 16 marca

• Dzień Przemytników Książek

  Obchodzony na Litwie w rocznicę urodzin Jurgisa Bielinisa z 1846 roku, organizatora nielegalnego kolportażu litewskich druków. W latach od 1864 do 1904 roku władze carskie zakazały drukowania po litewsku alfabetem łacińskim, więc książki przemycano z Prus Wschodnich.

• Dzień Świętego Urho

  Żartobliwe święto wymyślone w latach pięćdziesiątych XX wieku przez fińskich Amerykanów z Minnesoty jako odpowiedź na Dzień Świętego Patryka. Według legendy fikcyjny święty Urho przepędził z Finlandii koniki polne zagrażające winnicom, a jego barwami są fiolet i zieleń.

• Dzień Czarnej Prasy

  16 marca 1827 roku w Nowym Jorku ukazał się Freedom's Journal, pierwsza gazeta wydawana w USA przez Afroamerykanów. Rocznicę obchodzi jako Dzień Czarnej Prasy stowarzyszenie wydawców NNPA, które organizuje wokół niej Tydzień Czarnej Prasy.

• Dzień Roberta Goddarda

  16 marca 1926 roku w Auburn w stanie Massachusetts Robert Goddard wystrzelił pierwszą rakietę na paliwo ciekłe. Wzniosła się na 12,5 metra i leciała 2,5 sekundy.

Najczęstsze pytania

Dzień Wolności Informacji - kiedy wypada ten dzień?

Data jest stała: 16 marca, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. Data przyjęła się zwyczajowo, dlatego w niektórych krajach ten sam dzień obchodzi się kiedy indziej.

Czy Dzień Wolności Informacji to dzień wolny od pracy?

Nie. Dzień Wolności Informacji to dzień obchodzony zwyczajowo, bez umocowania w przepisach. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. 16 marca pracujemy normalnie.

Dzień Wolności Informacji - kto ustanowił ten dzień?

Ten dzień nie ma jednego oficjalnego ustanawiającego. Przyjął się oddolnie, z tradycji, z inicjatywy mediów albo internetu, i utrwalił przez powtarzanie. Dlatego listy takich dni różnią się między serwisami, a data bywa w źródłach podawana rozbieżnie.