Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych
Data obchodów: 29 sierpnia, zawsze ta sama, niezależnie od dnia tygodnia. Ustanowiony przez ONZ w 2009 roku, w rocznicę zamknięcia poligonu w Semipałatyńsku, gdzie przez czterdzieści lat wykonano setki prób.
Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - skąd wziął się ten dzień?
Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło ten dzień w 2009 roku, na wniosek Kazachstanu. Data upamiętnia 29 sierpnia 1991 roku, kiedy zamknięto poligon w Semipałatyńsku. Przez czterdzieści lat przeprowadzono tam kilkaset prób jądrowych, w tym naziemnych, a skutki zdrowotne dotknęły setek tysięcy mieszkańców okolicy.
Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - jak wyglądają obchody?
Obchody prowadzą ONZ, rządy i organizacje rozbrojeniowe: konferencje, wystawy, apele o ratyfikację traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych. Traktat ten, mimo że podpisany w latach dziewięćdziesiątych, do dziś nie wszedł w życie, bo brakuje ratyfikacji kilku kluczowych państw.
Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - ciekawostka
Pierwsza próba w Semipałatyńsku odbyła się w 1949 roku, a mieszkańcom okolicznych wsi nie powiedziano, co się dzieje: obserwowali błysk z podwórek. Sieć czujników pilnujących dziś zakazu prób wykrywa wstrząsy i ślady izotopów na całym świecie, także w Polsce.
Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - w jaki dzień tygodnia wypada?
Data jest stała: 29 sierpnia. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 29 sierpnia.
Najczęstsze pytania
- Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - kiedy wypada ten dzień?
- Data jest stała: 29 sierpnia, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. Data obowiązuje na całym świecie, bo wskazuje ją rezolucja ONZ.
- Czy Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych to dzień wolny od pracy?
- Nie. Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych to międzynarodowy dzień obchodów, a rezolucje ONZ i UNESCO nie tworzą dni wolnych w prawie krajowym. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. 29 sierpnia pracujemy normalnie, chyba że data wypadnie w sobotę lub niedzielę.
- Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - kto ustanowił ten dzień?
- Dni takie jak Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych ustanawia Zgromadzenie Ogólne ONZ w drodze rezolucji albo powołuje je jedna z agend systemu Narodów Zjednoczonych, na przykład WHO, FAO czy Międzynarodowa Organizacja Pracy. Rezolucja wskazuje datę i temat, ale nie zobowiązuje państw członkowskich do niczego poza zachętą do obchodów, dlatego zakres świętowania bywa w różnych krajach zupełnie inny.