Przejdź do treści

Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych

Data obchodów: 29 sierpnia, zawsze ta sama, niezależnie od dnia tygodnia. Ustanowiony przez ONZ w 2009 roku, w rocznicę zamknięcia poligonu w Semipałatyńsku, gdzie przez czterdzieści lat wykonano setki prób.

Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - skąd wziął się ten dzień?

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło ten dzień w 2009 roku, na wniosek Kazachstanu. Data upamiętnia 29 sierpnia 1991 roku, kiedy zamknięto poligon w Semipałatyńsku. Przez czterdzieści lat przeprowadzono tam kilkaset prób jądrowych, w tym naziemnych, a skutki zdrowotne dotknęły setek tysięcy mieszkańców okolicy.

Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - jak wyglądają obchody?

Obchody prowadzą ONZ, rządy i organizacje rozbrojeniowe: konferencje, wystawy, apele o ratyfikację traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych. Traktat ten, mimo że podpisany w latach dziewięćdziesiątych, do dziś nie wszedł w życie, bo brakuje ratyfikacji kilku kluczowych państw.

Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - ciekawostka

Pierwsza próba w Semipałatyńsku odbyła się w 1949 roku, a mieszkańcom okolicznych wsi nie powiedziano, co się dzieje: obserwowali błysk z podwórek. Sieć czujników pilnujących dziś zakazu prób wykrywa wstrząsy i ślady izotopów na całym świecie, także w Polsce.

Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - w jaki dzień tygodnia wypada?

Data jest stała: 29 sierpnia. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 29 sierpnia.

Najczęstsze pytania

Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - kiedy wypada ten dzień?
Data jest stała: 29 sierpnia, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. Data obowiązuje na całym świecie, bo wskazuje ją rezolucja ONZ.
Czy Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych to dzień wolny od pracy?
Nie. Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych to międzynarodowy dzień obchodów, a rezolucje ONZ i UNESCO nie tworzą dni wolnych w prawie krajowym. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. 29 sierpnia pracujemy normalnie, chyba że data wypadnie w sobotę lub niedzielę.
Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych - kto ustanowił ten dzień?
Dni takie jak Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych ustanawia Zgromadzenie Ogólne ONZ w drodze rezolucji albo powołuje je jedna z agend systemu Narodów Zjednoczonych, na przykład WHO, FAO czy Międzynarodowa Organizacja Pracy. Rezolucja wskazuje datę i temat, ale nie zobowiązuje państw członkowskich do niczego poza zachętą do obchodów, dlatego zakres świętowania bywa w różnych krajach zupełnie inny.