Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji
Data obchodów: 28 września, zawsze ta sama, niezależnie od dnia tygodnia. Ustanowiony przez UNESCO w 2015 roku, a przez ONZ cztery lata później. O prawie do informacji publicznej i jego realnych granicach.
Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji - skąd wziął się ten dzień?
Dzień ustanowiła konferencja generalna UNESCO w 2015 roku, a Zgromadzenie Ogólne ONZ potwierdziło go w 2019 roku. Chodzi o prawo dostępu do informacji publicznej: o to, że dokumenty wytworzone za publiczne pieniądze należą do obywateli, a instytucja odmawiająca ich wydania musi uzasadnić odmowę, nie odwrotnie.
Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji - jak wyglądają obchody?
Obchody prowadzą organizacje strażnicze, dziennikarze i instytucje publiczne: szkolenia z wnioskowania o informację, raporty o jawności, konkursy dla urzędów. W Polsce dzień wykorzystują organizacje monitorujące wydatki samorządów, a przy okazji wraca spór o zakres tajemnicy przedsiębiorstwa w umowach publicznych.
Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji - ciekawostka
W Polsce wniosek o informację publiczną można złożyć zwykłym mailem, bez podpisu i bez uzasadnienia, a urząd ma czternaście dni na odpowiedź. Nie trzeba przy tym podawać, do czego informacja posłuży, bo pytanie o powód jest samo w sobie niedopuszczalne.
Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji - w jaki dzień tygodnia wypada?
Data jest stała: 28 września. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 28 września.
Inne święta wypadające 28 września
Światowy Dzień Wścieklizny
Obchodzony od 2007 roku w rocznicę śmierci Ludwika Pasteura, twórcy pierwszej szczepionki przeciw tej chorobie.
Najczęstsze pytania
- Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji - kiedy wypada ten dzień?
- Data jest stała: 28 września, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. Data jest ta sama we wszystkich krajach członkowskich UNESCO.
- Czy Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji to dzień wolny od pracy?
- Nie. Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji to międzynarodowy dzień obchodów, a rezolucje ONZ i UNESCO nie tworzą dni wolnych w prawie krajowym. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. 28 września pracujemy normalnie, chyba że data wypadnie w sobotę lub niedzielę.
- Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji - kto ustanowił ten dzień?
- Ten dzień ustanowiło UNESCO, agenda ONZ odpowiadająca za oświatę, naukę i kulturę. Decyzje zapadają na Konferencji Generalnej, która zbiera się co dwa lata, a część dni jest później potwierdzana rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Obchody organizują zwykle komitety narodowe UNESCO, w Polsce przy udziale szkół, bibliotek i instytucji kultury.