Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu
Data obchodów: 14 grudnia, zawsze ta sama, niezależnie od dnia tygodnia. Upamiętnia bengalskich naukowców, lekarzy, dziennikarzy i pisarzy zamordowanych w 1971 roku, zwłaszcza 14 grudnia, dwa dni przed kapitulacją wojsk pakistańskich. Ich ciała porzucono między innymi w Rayer Bazar w Dhace, gdzie stoi dziś pomnik.
Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu za 44 dni: 14 grudnia 2026, poniedziałek
Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu - skąd wziął się ten dzień?
Wojna o niepodległość Bangladeszu trwała od marca do 16 grudnia 1971 roku. Gdy klęska była już przesądzona, siły pakistańskie i kolaborująca z nimi milicja Al-Badr uprowadzały i zabijały bengalskich profesorów, lekarzy, inżynierów i dziennikarzy, by osłabić powstające państwo. Szczególnie wiele zabójstw popełniono 14 grudnia 1971 roku, dwa dni przed kapitulacją.
Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu - jak wyglądają obchody?
W Bangladeszu 14 grudnia jest dniem pamięci ofiar, zwanym Shaheed Buddhijibi Dibosh. Miejscem pamięci jest Pomnik Zamordowanych Intelektualistów w Rayer Bazar w Dhace, zbudowany w latach 1996–1999 według projektu Farida U. Ahmeda i Jamiego Al Shafiego. W Polsce dzień ten nie jest obchodzony.
Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu - ciekawostka
Według szacunków w czasie dziewięciu miesięcy wojny zginęło 991 nauczycieli, 13 dziennikarzy, 49 lekarzy i 42 prawników. Wśród ofiar byli profesorowie Uniwersytetu w Dhace, w tym pisarz i dramaturg Munier Chowdhury oraz filozof Govinda Chandra Dev. Zabójstwa nie ustały od razu po wojnie: pisarz i reżyser Jahir Raihan zginął 30 stycznia 1972 roku w dzielnicy Mirpur.
Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu - w jaki dzień tygodnia wypada?
Data jest stała: 14 grudnia. Żeby sprawdzić, w jaki dzień tygodnia wypada w konkretnym roku, oraz zobaczyć imieniny, godziny wschodu i zachodu słońca oraz fazę Księżyca tego dnia, przejdź na kartkę z kalendarza na 14 grudnia.
Inne święta wypadające 14 grudnia
Międzynarodowy Dzień Przeciwko Kolonializmowi
Ustanowiony przez ONZ w 2025 roku, w rocznicę deklaracji o przyznaniu niepodległości krajom kolonialnym z 14 grudnia 1960 roku.
Dzień Małpy
Nieoficjalne święto małp i innych naczelnych, wymyślone w 2000 roku przez studentów sztuki Caseya Sorrowa i Erica Millikina z Michigan State University. Zaczęło się od żartobliwego wpisu w kalendarzu kolegi.
Dzień Pamięci 47 Roninów
Japoński festiwal w świątyni Sengaku-ji w Tokio, gdzie pochowano 47 samurajów, którzy pomścili śmierć swojego pana Asano Naganoriego. Sam atak na rezydencję Kiry Yoshinaki nastąpił 31 stycznia 1703 roku, ale pamięć roninów czci się co roku 14 grudnia.
Wspomnienie Świętego Jana od Krzyża
Hiszpański mistyk i poeta, współtwórca zakonu karmelitów bosych razem z Teresą z Ávili, zmarły 14 grudnia 1591 roku w Úbedzie. W 1926 roku papież Pius XI ogłosił go doktorem Kościoła.
Najczęstsze pytania
- Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu - kiedy wypada ten dzień?
- Data jest stała: 14 grudnia, tak samo w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. Datę wyznaczyła organizacja, która dzień powołała, i jest ona wspólna dla wszystkich krajów.
- Czy Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu to dzień wolny od pracy?
- Nie. Ten dzień ustanowiła organizacja, która nie ma mocy stanowienia prawa pracy. Dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce czternaście i wszystkie wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy. 14 grudnia jest zwykłym dniem roboczym.
- Dzień Pamięci Zamordowanych Intelektualistów w Bangladeszu - kto ustanowił ten dzień?
- Ten dzień zawdzięcza istnienie konkretnej organizacji: bywa to federacja branżowa, towarzystwo naukowe, fundacja, organizacja pozarządowa albo instytucja europejska. Takie dni nie mają umocowania w prawie, a ich rozpoznawalność zależy wyłącznie od tego, ile uwagi poświęcą im media i sami zainteresowani.